Spreiding en concentratie

Met spreiding en concentratie wordt de dynamiek aangeduid in de ziekenhuisbranche die enerzijds leidt tot concentratie van hoogcomplexe zorg  in meer gespecialiseerde ziekenhuizen. Anderzijds gaat het om het spreiden en gespreid houden van vooral chronische, acute en electieve zorg waarbij het gewenst is dat ziekenhuisvoorzieningen in de buurt van de patiënt worden aangeboden.

Spreiding en concentarie beogen beide de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg te verbeteren. Concentratie komt met name binnen de tweede lijn tot stand. Voor spreiding  geldt dat de samenwerking met de eerste lijn ook relevant is.

Concentratie

In essentie wordt de concentratie van ziekenhuisfuncties (specialismen) gedreven door de breed aangehangen overtuiging, ondersteund door nationaal en internationaal onderzoek, dat naarmate het volume van behandelingen groter is, de kwaliteit van de zorg ook beter is. Hogere zorgkwaliteit kan tot lagere kosten leiden doordat bijvoorbeeld het aantal heropnames en dergelijke afneemt. Daarnaast worden de kosten ook verlaagd als schaaleffecten  worden bereikt (doelmatigere inzet van mensen, kapitaal en middelen).

In de praktijk betekent concentratie dat wetenschappelijke verenigingen minimumaantallen voor hoogcomplexe, laag volume behandelingen, bijvoorbeeld voor oncologische operaties, definiëren. Zorgverzekeraars nemen deze aanbevelingen over als eis in hun contractsonderhandelingen. Dat leidt ertoe dat kleinere ziekenhuizen niet (meer) voldoen aan deze eisen en genoodzaakt zijn deze specifieke operaties/behandelingen te beëindigen.

Spreiding

De spreiding van ziekenhuizen kent minder dan de zojuist beschreven correlatie tussen volume en kwaliteit een min of meer harde onderbouwing. Spreiding heeft vooral te maken met portfoliokeuzes van ziekenhuizen om in de regio, in samenwerking met andere zorgaanbieders zoals huisartsen en andere eerstelijnsaanbieders en in overleg met zorgverzekeraars te komen tot een integraal zorgaanbod. De te spreiden zorg  is in het algemeen laagcomplex, wordt in relatief hoge volumes aangeboden. Dit betreft vooral de planbare, electieve, acute zorg. De chronische zorg voor ouderen valt hier grotendeels ook onder.

De NVZ is van mening dat zowel spreiding als concentratie locaal en regionaal tot stand komt, er zijn geen landelijke blauwdrukken mogelijk. Wel faciliteert de NVZ haar leden op diverse manieren, waaronder het verzamelen en verspreiden van ‘best practices’, het bepleiten van één bekostigingskader voor de eerste en tweede lijn (spreiding) en de ondersteuning van de leden op het vlak van de mededinging, c.q. de inzet op het wijzigen van de mededingswet- en regelgeving op onderdelen. Dit laatste is vooral relevant voor de concentratie.
 


Documenten