Afbeelding
Werkbezoek ministeries: goede voorbeelden én knelpunten verduurzaming op tafel
Nieuws
08-10-2026
Hoe krijgt verduurzaming in de zorgpraktijk vorm en waar lopen zorgorganisaties daarbij tegenaan? Dat was de centrale vraag tijdens het werkbezoek van de Directeur-Generaal Realisatie Groene Groei van het ministerie van EZK, Marc Hoenders, samen met medewerkers van EZK, BZK en VWS aan het Flevoziekenhuis in Almere en Vivium Zorggroep in Naarden. Het bezoek bood beleidsmakers een concreet beeld van zowel succesvolle verduurzamingsinitiatieven als de belemmeringen die verdere groene groei in de zorg in de weg staan.
Van afval naar grondstof
De dag begon in het Flevoziekenhuis, waar bestuurders en medewerkers lieten zien hoe duurzaamheid steeds verder wordt geïntegreerd in de dagelijkse bedrijfsvoering. Tijdens gesprekken en een rondleiding kwamen thema's aan bod als circulariteit, verduurzaming van vastgoed, mobiliteit, netcongestie en de stapeling van wet- en regelgeving. De rondleiding "Van afval naar grondstof" liet zien hoe verduurzaming niet alleen draait om techniek en gebouwen, maar juist ook om gedragsverandering, samenwerking in de keten en het verminderen van verspilling.
Ambitie: klimaatneutraal
Tijdens het gesprek werd uitgebreid stilgestaan bij de financiële uitdagingen waarvoor zorgorganisaties staan. De zorgsector heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn, maar loopt daarbij aan tegen een aanzienlijke onrendabele top. Volgens berekeningen van TNO zijn miljarden euro's nodig alleen al tot en met 2030 om de verduurzamingsopgave van zorgvastgoed mogelijk te maken, omdat dit niet voldoende in de zorgbekostiging zit. Zorgorganisaties beschikken hiervoor vaak niet over voldoende eigen middelen, mede doordat de marges in de sector beperkt zijn.
DUMAVA
Ook de DUMAVA-regeling kwam aan bod. Hoewel deze subsidieregeling een belangrijke bijdrage levert aan verduurzaming van bestaand zorgvastgoed, ervaren zorgorganisaties in de praktijk verschillende knelpunten. Zo sluit de regeling onvoldoende aan op grote en complexe zorgvastgoedportefeuilles, is de uitvoeringsperiode vaak te kort voor omvangrijke projecten en blijft een groot deel van de investeringen voor rekening van zorgorganisaties zelf. Hierdoor vertraagt de uitvoering van noodzakelijke verduurzamingsmaatregelen. Hierdoor hebben veel zorggebouwen een nog niet voldoende gezonde leefomgeving.
Netcongestie en de zorg
Een tweede urgent knelpunt is netcongestie. Zorgorganisaties ervaren dat de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet onvoldoende is om verduurzamingsplannen volledig uit te voeren. Hierdoor ontstaat de paradox dat organisaties willen investeren in duurzame energieoplossingen, maar worden beperkt door een gebrek aan netcapaciteit. Tijdens het werkbezoek werd benadrukt dat de zorg een maatschappelijke sector is die 24 uur per dag moet kunnen functioneren, waardoor er beperkte mogelijkheden zijn om energieverbruik flexibel aan te passen.
Regionaal samenwerken
Het Flevoziekenhuis ging in op de noodzaak van een regionale aanpak. De verduurzamingsopgave richting 2050 kan volgens het ziekenhuis niet langer door individuele organisaties alleen worden gerealiseerd. Samenwerking tussen zorginstellingen, overheden, netbeheerders en private partijen is noodzakelijk om kennis, infrastructuur, financiering en capaciteit beter te benutten. Ook op het gebied van circulaire zorg is samenwerking in de keten essentieel, waarbij knelpunten zoals regelgeving, aansprakelijkheid, validatie-eisen en commerciële belangen gezamenlijk moeten worden aangepakt.
Groene transitie
Marc Hoenders ging uitgebreid in gesprek over deze praktijkknelpunten. De open gesprekken boden de aanwezige vertegenwoordigers van EZK, BZK en VWS waardevolle inzichten in de omstandigheden waaronder zorgorganisaties werken aan de klimaatdoelen. Juist de combinatie van inspirerende voorbeelden en concrete knelpunten zorgde voor een realistisch beeld van wat nodig is om de groene transitie in de zorg verder te versnellen.
