Tweede leven voor blauwe handschoen

Van 1 september tot en met 1 december zamelen het Albert Schweitzer ziekenhuis, St Jansdal, ETZ, Martini Ziekenhuis en het Rode Kruis Ziekenhuis gebruikte blauwe nitrilhandschoenen apart in. Het doel is om te onderzoeken of deze grote afvalstroom kan worden omgezet in nieuwe, bruikbare producten voor de zorg en daarbuiten. Verschillende poliklinieken en onderzoeksafdelingen werken hieraan mee.

Kleine handschoen, grote impact

Wegwerphandschoenen zijn onmisbaar in de zorg. Tegelijkertijd vormen ze een aanzienlijke afvalstroom. Nederlandse ziekenhuizen gebruiken naar schatting zo'n 300 miljoen blauwe nitrilhandschoenen per jaar. Leg je die achter elkaar, dan ontstaat een lint van ruim 70.000 kilometer lang, bijna twee keer rond de aarde. Verzameld op één plek zouden ze 36 tot 60 olympische zwembaden vullen. 

Onderzoek naar hergebruik

Met de productie van nitrilhandschoenen komt veel CO2 vrij. Omdat ze om hygiënische redenen niet opnieuw gebruikt kunnen worden, worden ze na gebruik weggegooid. Daarmee gaan grote hoeveelheden waardevol materiaal verloren. De pilot van de NVZ en Greencycl moet inzicht geven in de mogelijkheden om te reinigen en het nitril uit de handschoenen terug te winnen en opnieuw in te zetten als grondstof. 

Door materialen langer in de keten te houden, is er minder nieuw materiaal nodig en gebruiken we de restwaarde uit kwalitatieve materialen die anders direct zouden worden verbrand. Dat sluit aan bij de ambitie van de zorgsector om het gebruik van primaire grondstoffen terug te dringen en toe te werken naar een circulaire zorgsector. 

Samen leren wat werkt

Tijdens de pilot onderzoeken NVZ en GreenCycl verschillende manieren om de handschoenen te verwerken. Niet alleen de recyclingtechniek staat centraal, maar ook praktische vragen zoals inzameling, logistiek en de kwaliteit van het teruggewonnen materiaal. Ook de toepassingsmogelijkheden worden onderzocht. Uit gerecycled nitril kunnen bijvoorbeeld productonderdelen worden geperst voor medische toepassingen of rubberen tegels voor vloeren of speelplaatsen.

GreenCycl ontwikkelt al langer circulaire oplossingen voor medische materialen. Het bedrijf werkt samen met ziekenhuizen aan het terugwinnen van grondstoffen uit zorgafval en het ontwikkelen van nieuwe toepassingen voor gerecyclede materialen. 

Van koplopers naar landelijke impact

Veel ziekenhuizen zijn al actief bezig met het inzamelen en recyclen van medische materialen. Vaak gebeurt dit binnen regionale samenwerkingsverbanden en duurzaamheidsnetwerken. Daarmee zijn belangrijke stappen gezet richting circulaire zorg.

De NVZ ziet kansen om deze ontwikkelingen verder te brengen. Door ziekenhuizen samen te brengen, kennis te delen en onafhankelijk naar de hele keten te kijken, kan sneller worden bepaald welke oplossingen schaalbaar zijn voor de hele sector. 

De handschoenenpilot is daar een goed voorbeeld van. Wat begint bij vijf ziekenhuizen, kan uiteindelijk leiden tot een nieuwe standaard voor de verwerking van een van de grootste afvalstromen in de zorg.

Op weg naar circulaire zorg

De pilot past binnen de bredere duurzaamheidsdoelstellingen van de Nederlandse ziekenhuissector. In de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 hebben zorgorganisaties afgesproken om het gebruik van primaire grondstoffen fors te verminderen en toe te werken naar maximaal circulaire zorg in 2050. 

Of gebruikte nitrilhandschoenen straks daadwerkelijk terugkeren als nieuwe producten, moet het onderzoek uitwijzen. Maar één ding staat al vast: afval wordt steeds vaker gezien als verschillende reststromen vol waardevolle grondstoffen. En juist daarin ligt een belangrijke sleutel voor de zorg van de toekomst.