Structurele financiering cruciaal voor versnelling van digitale transformatie
Ziekenhuizen zijn steeds meer geld kwijt aan ICT en digitalisering. Toch zijn er nieuwe digitale investeringen nodig, verdwijnen oude kosten niet vanzelf en neemt de financiële ruimte voor vernieuwing af. Dat heeft invloed op de noodzakelijke versnelling van digitale transformatie. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van KPMG, uitgevoerd in opdracht van de NVZ, naar de kosten van Zorg-IT en digitalisering voor ziekenhuizen, revalidatiecentra en categorale instellingen.
Volgens het onderzoek sluit de huidige financiering niet goed aan op deze ontwikkelingen. Voor digitale transformatie zijn vaak tijdelijke middelen beschikbaar, terwijl structurele bekostiging voor beheer, doorontwikkeling, adoptie en specialistische expertise achterblijft. Hierdoor bestaat het risico dat eenmalige investeringen op termijn leiden tot structurele kosten zonder passende financiering beschikbaar is.
Weerbaarheid
De groeiende afhankelijkheid van digitale systemen en de toenemende cyberdreiging maken informatiebeveiliging en continuïteit tot onmisbare strategische randvoorwaarden voor digitalisering. Inmiddels bestempelt 77 procent van de ziekenhuizen informatiebeveiliging als topprioriteit. Ziekenhuizen investeren meer in beveiliging, houden cruciale kennis vaker in eigen huis en laten continuïteit en veiligheid nadrukkelijk meewegen bij keuzes rond data, AI en cloudoplossingen.
Exploitatiekosten grootste zorg
De grootste uitdaging blijft de structurele financiering van digitale voorzieningen. Ruim driekwart (76 procent) van de CIO’s van NVZ-leden heeft beperkt of nauwelijks zicht op de bekostiging van beheer- en exploitatiekosten na afloop van tijdelijke financiering. Daardoor zijn ziekenhuizen steeds vaker aangewezen op hun eigen begroting om financiële tekorten op te vangen.
Nieuwe digitale toepassingen leiden immers niet alleen tot eenmalige investeringen, maar ook tot blijvende kosten voor licenties, beheer, integraties, informatiebeveiliging, ondersteuning en doorontwikkeling. Tegelijk verdwijnen bestaande systemen en processen niet vanzelf.
Die druk werkt door in investeringsbeslissingen. Maar liefst 84 procent van de CIO’s ervaart een duidelijke invloed van digitalisering op de EBITDA-marge (een cijfer dat laat zien hoeveel geld een organisatie overhoudt om te investeren, vóór aftrek van kosten zoals rente en belastingen). Meer dan de helft (54 procent) geeft aan daardoor te moeten bijsturen in kosten of investeringen.
Stijging met 22 procent
Voor 2026 verwachten ziekenhuizen een stijging van de IT-begroting met 22 procent. Tegelijkertijd noemt 84 procent een beperkt exploitatiebudget als belemmering voor verdere digitalisering. Om toch meer kwaliteit en efficiency te bereiken zijn volgens het onderzoek passende structurele bekostiging nodig én de bereidheid om nieuwe digitale toepassingen te omarmen en verouderde systemen uit te faseren.
Over het onderzoek
Het rapport Kostenonderzoek Zorg-IT en digitalisering 2026 is door KPMG uitgevoerd in opdracht van de NVZ. Het onderzoek maakt deel uit van een meerjarige reeks naar de investerings- en exploitatiekosten van Zorg-IT en de ontwikkelingen en trends die daarin zichtbaar zijn.