Lekker, gezond én medisch verantwoord: (On)bewust Beter met Voeding

Leden van de NVZ zetten zich al sinds langere tijd in om hun voedingsaanbod voor patiënten, medewerkers en bezoekers gezonder en duurzamer te maken. Zij worden hierin ondersteund door het programma Goede Zorg Proef Je®. Het aanbieden van goede voeding draagt bij aan herstel na ziekte en bevordert vitaliteit en welzijn. “Was het nu maar zo simpel dat een gezonder voedingsaanbod automatisch leidt tot betere voedingskeuzes”, zegt projectleider Margot de Regt. “Als we patiënten willen ondersteunen in het maken van betere keuzes, moeten we inspelen op zowel de bewuste als de onbewuste factoren die hun keuze bepalen.” 

Meer plantaardig

Het project kijkt verder dan het eten dat tijdens het ziekenhuisverblijf op tafel komt. Het gaat vooral om hóe de voedingskeuze van patiënten tot stand komt. “Hoe bewegen we patiënten richting verantwoorde, gezonde keuzes? En wat hebben voedingsassistenten en andere zorgprofessionals nodig om deze rol in de praktijk te kunnen pakken/vervullen? Door die vragen centraal te stellen, kunnen we de eiwittransitie in de zorg versnellen,” aldus projectleider Margot de Regt. De verschuiving naar meer plantaardige eiwitten (60% in 2030) is veelal duurzamer en gezonder, maar bij patiënten is vooral de vraag wat een medisch verantwoorde verschuiving betekent. “Het is echt essentieel dat we rekening houden met wat haalbaar is voor kwetsbare mensen. Zij hebben vaak een verminderde eetlust en een hogere eiwitbehoefte. Dus met meer plantaardige eiwitten kan dit nogal een puzzel zijn.”

Menukeuze

Vorig jaar deed RIVM onderzoek naar welke voedingsinterventies effectief zijn voor patiënten, bewoners, medewerkers en bezoekers van zorginstellingen. Uit dit onderzoek blijkt dat de zorg voedselverspilling kan tegengaan en tegelijkertijd de energie- en eiwitinname bij patiënten kan verhogen door patiënten vrijheid te geven in de menukeuze. Elektronisch bestellen aan het bed zorgt ervoor dat patiënten meer van hun maaltijd eten. Ook het aanbieden van meerdere kleinere porties en het inzetten van voedingsassistenten blijken effectief. Scholing van medewerkers is belangrijk om draagvlak te creëren.

Concrete middelen

Margot de Regt: “We combineren wetenschappelijke inzichten met praktijkervaring en de behoeften van NVZ-leden, en sluiten aan op bestaand onderzoek en initiatieven. We halen actief op wat goed werkt en wat niet. Ook vragen we aan ziekenhuizen en revalidatiecentra wat zij nodig hebben om richting 60% plantaardige eiwitten te bewegen. De uitkomsten vertalen we naar direct toepasbare middelen: van scholing voor voedingsassistenten tot communicatiematerialen en praktische tools zoals een receptenboekje met eiwitrijke, plantaardige opties of content voor wachtkamerschermen.”

Samenhang

Het project sluit nauw aan op bestaande initiatieven zoals de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en wordt uitgevoerd samen met het programma Goede Zorg Proef Je® van de Alliantie Voeding in de Zorg. “Wat ik mooi vind is dat dit project echt op het snijvlak zit van gezondheid bevorderen en bewustwording over duurzamere keuzes via voeding. We werken zowel samen met het netwerk van duurzaamheidscoördinatoren van de NVZ als het netwerk van Goede Zorg Proef Je.” 

De kennis, materialen en ervaringen uit deze trajecten vormen de basis waarop (On)bewust Beter met Voeding verder bouwt. Zo ontstaat één samenhangende aanpak om patiënten te helpen bewustere keuzes te maken, passend bij hun medische situatie.

Lees ook: Zorgsector zet grote stap naar gezond voedingsaanbod: goed op koers naar 2030 | NVZ