Samenvatting

Ontwikkelingen en resultaten op het gebied van kwaliteit van ziekenhuiszorg

Kwaliteit op de kaart is een themarapportage van de NVZ. In deze rapportage vindt u de ontwikkelingen en resultaten van de kwaliteit van ziekenhuiszorg. Op dit gebied is de afgelopen jaren veel in gang gezet. Ziekenhuizen registreren veel kwaliteitsgegevens. Dit levert informatie op voor kwaliteitsverbetering, maar het geeft ook inzicht aan patiënten, verzekeraars, toezichthouders en de overheid.

Uit gegevens van de afgelopen vijf jaar blijkt dat Nederlandse ziekenhuizen kwalitatief hoogwaardige zorg leveren en dat de kwaliteit van zorg toeneemt. Het is de ambitie van de NVZ om de kwaliteit van de Nederlandse ziekenhuiszorg verder te verbeteren en kwaliteitsinformatie toegankelijk te maken voor een breder publiek. Het zichtbaar maken van kwaliteit is de komende jaren dan ook een belangrijk thema voor de Nederlandse ziekenhuizen. Tegelijkertijd toetsen we welke kwaliteitsregistraties zinvol zijn en welke niet om zo de regeldruk bij verpleegkundigen en medisch specialisten te verminderen: meer tijd voor zorg en minder tijd voor administratie.

Patiënten vertrouwen Nederlandse ziekenhuizen

Patiënten hebben goede ervaringen met ziekenhuizen. Het vertrouwen in de Nederlandse ziekenhuizen, de verpleegkundigen en de medisch specialisten is hoog. Patiënten geven gemiddeld een 8 als rapportcijfer voor de zorg die artsen en verpleegkundigen bieden aan patiënten in ziekenhuizen. Patiënten die in ziekenhuizen worden opgenomen, geven twee verbeterpunten aan: ze willen meer inbreng krijgen in hun zorgproces en ze willen inhoudelijk een
beter opnamegesprek. Op de polikliniek willen patiënten betere uitleg over het gebruik en de bijwerkingen van medicijnen.

Patiënten kunnen snel terecht in het ziekenhuis

Nederlanders kunnen relatief snel in ziekenhuizen terecht. Voor een bezoek aan de polikliniek, voor diagnostiek en voor de meeste behandelingen zijn de wachttijden afgelopen jaren gedaald. Patiënten kunnen meestal binnen de afgesproken landelijke norm van vier weken terecht voor een eerste bezoek aan de polikliniek en binnen zeven weken starten met een behandeling. Mensen kunnen met name snel starten met een behandeling voor borstkanker, diabetes en hart- en vaatziekten (dotterbehandeling).

De meeste ziekenhuizen voldoen aan de volumenormen

Ziekenhuizen willen veilige en effectieve zorg bieden. De meeste ziekenhuizen halen inmiddels de minimum aantallen, de zogenaamde volumenormen, die voor complexe, risicovolle operaties zijn vastgesteld. Hierdoor worden de uitkomsten van deze zorg beter. Ook zien we dat complexe en risicovolle operaties steeds vaker bij een beperkter aantal ziekenhuizen worden verricht. Anders gezegd: het proces van concentratie van complexe zorg is volop in beweging, maar nog niet voltooid.

Minder sterfte in ziekenhuizen

Steeds meer ziekenhuizen maken hun gestandaardiseerde sterftecijfers openbaar. De sterftecijfers van ziekenhuizen zijn onderling lastig te vergelijken. Gestandaardiseerde sterftecijfers zijn vooral nuttig voor interne signalering en kwaliteitsverbetering. De landelijke ziekenhuissterfte is in 2010 15% lager dan in 2008. Tussen 2008 en 2012 is de vermijdbare sterfte met 53% is gedaald. Dit is mede het resultaat van het VMS Veiligheidsprogramma waar ziekenhuizen de afgelopen vijf jaar aan hebben gewerkt. Ziekenhuizen blijven werken aan het verder terugdringen van vermijdbare sterfte: elk vermijdbaar overlijden is er immers één teveel. Hiervoor is een Veiligheidsagenda opgesteld door de NVZ en de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU).

Kwaliteitsvenster laat kwaliteit van zorg zien

De NVZ wil de kwaliteit en diversiteit van zorg zichtbaar maken. Het streven is dat in 2014 Nederlandse algemene ziekenhuizen een Kwaliteitsvenster voor patiënten op hun eigen website publiceren. De NVZ heeft dit Kwaliteitsvenster samen met ziekenhuizen, patiënten en deskundigen ontwikkeld. In dit venster kunnen patiënten in één oogopslag de algemene kwaliteit van een ziekenhuis online bekijken. In het Kwaliteitsvenster worden tien kwaliteitsthema’s getoond, zoals sterfte en pijn. De resultaten worden waar mogelijk getoond over meerdere jaren en afgezet tegen het landelijk gemiddelde of een standaard. In het format geven ziekenhuizen per thema een toelichting op hun resultaten, zodat deze resultaten in de juiste context geplaatst kunnen worden. In deze rapportage wordt de ontwikkeling van kwaliteit op de tien thema’s uit het Kwaliteitsvenster besproken. Daaruit volgt een algemeen beeld van de kwaliteit van ziekenhuiszorg.

Toekomst: focus op uitkomsten van ziekenhuiszorg

Het zichtbaar maken van kwaliteit kan verder verbeterd worden. Veel van de huidige kwaliteitsindicatoren zijn structuur- en procesindicatoren. De patiënt is echter vooral gebaat bij informatie over de uitkomsten van zorg bij bepaalde aandoeningen. De NVZ zal zich hiervoor inzetten. Met het Kwaliteitsvenster als stevige basis werkt de NVZ toe naar aandoeningsspecifieke vensters. Om kwaliteitsinformatie op een juiste en efficiënte manier zichtbaar te maken, wil de NVZ met betrokken partijen afspraken maken over:

  • Het meten van effecten van behandelingen.
  • Uniformiteit bij registratie. Het is de bedoeling dat alle medewerkers dezelfde werkwijzen en definities hanteren.
  • Efficiënte registratie. We werken toe naar éénmalige registratie aan de bron.
  • Het toetsen van kwaliteitsregistraties. Dat doen we om er zeker van te zijn dat registraties effectief en doelmatig zijn.