VMS Veiligheidsprogramma

Het VMS Veiligheidsprogramma ondersteunde van 2008 tot 2013 Nederlandse ziekenhuizen door kennis en een samenwerkingsstructuur aan te bieden op het gebied van patiëntveiligheid. Doel: ziekenhuizen zijn per 31 december 2012 geaccrediteerd of hebben een gecertificeerd veiligheidsmanagementsysteem (VMS).

Resultaten VMS Veiligheidsprogramma

Eén van de ambities van het VMS Veiligheidsprogramma was om de vermijdbare sterfte met 50% terug te dringen. Uit onderzoek van Nivel en Emgo+/VUmc in 2013 blijkt dat die ambitieuze volledig is gehaald.

Boodschap van NVZ-voorzitter Yvonne van Rooy: ‘Ik ben trots op iedereen in de ziekenhuizen die hier een bijdrage aan heeft geleverd, het is een stimulans om verder te gaan op de ingeslagen weg’.

Daarnaast hebben veruit de meeste ziekenhuizen op 31 december 2012 een geaccrediteerd of gecertificeerd VMS gerealiseerd. Voor een deel volgde accreditatie in de eerste helft van 2013 na een audit in 2012. Een overzicht van geaccrediteerde en gecertificeerde ziekenhuizen staat op de website www.vmszorg.nl. Een overzicht van behaalde resultaten per thema staan op de pagina Resultaten Quick scan.

Het grote draagvlak van het VMS Veiligheidsprogramma en de combinatie van een veiligheidsmanagementsysteem met inhoudelijke thema's is uniek in de wereld. Er is sinds 2008 veel bereikt op het gebied van cultuurverandering en het veiliger maken van de zorg. Ziekenhuizen wisselen in diverse netwerken onderling informatie, materialen en ‘goede voorbeelden’ uit. Ziekenhuizen concurreren niet op patiëntveiligheid, maar helpen elkaar.

Het onderwerp patiëntveiligheid staat steeds vaker op de agenda van bestuurders, medische staven en verpleegkundige adviesorganen. Patiëntveiligheid staat in beleidsplannen. De voortgang ervan wordt openbaar gemaakt in jaarverslagen. De toekomstige ontwikkeling en spelregels zijn vastgelegd in het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord waardoor het mede de verantwoordelijkheid is geworden van zorgverzekeraars en zelfstandige behandelklinieken. Voor zorgverzekeraars is patiëntveiligheid een belangrijk onderwerp geworden bij de inkoop.

Het Veiligheidsmanagementsysteem (VMS)

Het VMS vormt een systeem waarmee ziekenhuizen doorlopend risico’s signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen. De tien inhoudelijke thema’s zijn vastgesteld op basis van een patiëntveiligheidsonderzoek van NIVEL/EMGO en internationale consensus. Met invoering van deze thema’s is veel winst te behalen als het gaat om het terugdringen van de onbedoelde en vermijdbare schade in ziekenhuizen.

Dit zijn de thema’s:

  1. Voorkomen van wondinfecties na een operatie
  2. Voorkomen van lijnsepsis en behandeling van ernstige sepsis
  3. Vroege herkenning en behandeling van de vitaal bedreigde patiënt
  4. Medicatieverificatie bij opname en ontslag
  5. Kwetsbare ouderen
  6. Voorkomen van nierinsufficiëntie bij intravasculair gebruik van jodiumhoudende middelen
  7. Voorkomen van verwisseling bij en van patiënten
  8. Voorkomen van incidenten bij high-risk medicatie
  9. Voorkomen van onnodig lijden van patiënten door pijn
  10. Optimale zorg bij acute coronaire syndromen

‘Veilige zorg voor kinderen’ wordt binnen het VMS als een apart thema gezien. ‘Veilige zorg voor kinderen’ bestaat uit elementen van de tien thema’s die voor kinderen relevant zijn.

Het VMS veiligheidsprogramma was een samenwerkingsverband tussen de NVZ, de Federatie Medisch Specialisten (FMS), Verpleegkundigen & verzorgenden Nederland (V&VN) en de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU). In december 2012 sloot het programmabureau na vijf jaar zijn deuren. Sinds januari 2013 voert de NVZ samen met de NFU de veiligheidsagenda. Patiëntveiligheid blijft onderdeel van het totale kwaliteitsbeleid van ziekenhuizen.