Oncologische zorg

Oncologie is het specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen en behandelen van kwaadaardige aandoeningen, oftewel kanker.

Er zijn grote ontwikkelingen in de zorg voor mensen met kanker. Het aantal patiënten met een vorm van kanker stijgt, ook het aantal behandelmogelijkheden neemt snel toe. Behandelingen worden steeds succesvoller, en tegelijkertijd steeds complexer.

Voor vrijwel alle soorten kanker zijn de overlevingskansen de afgelopen decennia gestegen. Hierdoor zijn er meer mensen die langer nazorg nodig hebben. Ook verwachten patiënten steeds meer inzicht in de kwaliteit van de kankerzorg. Ondertussen staan de kosten van de zorg sterk onder druk.

Door deze ontwikkelingen is samenwerking tussen zorgverleners belangrijker dan ooit. Het oncologische zorglandschap zal daardoor veranderen. Oncologische zorg wordt waar nodig geconcentreerd, en waar mogelijk gespreid, dus dichtbij de patiënt, aangeboden. Dit sluit aan op de toenemende spreiding en concentratie van ziekenhuiszorg: de dynamiek in de ziekenhuisbranche om hoogcomplexe zorg te concentreren, en chronische, acute en electieve zorg gespreid te houden.

Normen voor specialistische zorg

In bijna alle ziekenhuizen wordt oncologische zorg aangeboden. Weinig voorkomende en zeer specifieke aandoeningen worden niet meer in ieder ziekenhuis aangeboden. Dit heeft te maken met normen die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld door wetenschappelijke verenigingen. Het gaat dan vooral om volumenormen: een minimum hoeveelheid uit te voeren operaties bij een bepaalde tumor. Wanneer een ziekenhuis niet aan de norm kan voldoen, betekent dit dat de zorgverzekeraar deze kankerzorg niet meer inkoopt.

Andere relevante oncologische normen voor ziekenhuizen zijn de zogenaamde SONCOS-normen (normen van de Stichting Oncologische Samenwerking). Deze normen zijn breder dan alleen het vereiste volume. Ze omvatten ook eisen aan de infrastructuur, specialismen die aanwezig moeten zijn, deelname aan registratieprojecten en maximale wachttijden.

Kwaliteit

De oncologische zorg is in Nederland in het algemeen redelijk tot goed, maar knelpunten zijn er ook. Deze hebben vooral betrekking op te weinig gespecialiseerde oncologieverpleegkundigen op de verpleegafdelingen en artsen die te weinig ervaring of kennis hebben bij bepaalde kankersoorten. De kwaliteit van kankerzorg kan worden geoptimaliseerd. Bij iedere patiënt zou altijd het ideale behandelproces geboden moeten worden. Dit kan alleen worden bereikt door goede onderlinge samenwerking tussen zorgaanbieders, zowel in de eerste-, tweede- als derdelijn.

Gezamenlijke toekomst

Het brede oncologische zorgveld, de kankerpatiëntenbeweging en andere betrokken partijen hebben een gezamenlijk visie ontwikkeld over de optimale inrichting van het oncologische landschap. Het patiëntperspectief en de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg zijn hierbij leidend geweest. Zie hier welke organisaties een rol spelen bij de oncologische zorg.

Door een gezamenlijk landelijke visie op oncologische zorg te ontwikkelen in combinatie met een agenda voor het in praktijk brengen van die visie, komt het gewenste resultaat van optimaal en toekomstbestendig georganiseerde oncologische zorg dichterbij.
 


Documenten