Mededinging

Ziekenhuizen mogen geen prijsafspraken met elkaar maken en geen misbruik maken van hun economische machtspositie. Dat is geregeld in de Mededingingswet. Wat houdt deze wet in?
 
Mededinging wil zeggen dat er concurrentie is en dat alle bedrijven die dat willen hun producten of diensten kunnen aanbieden. Alle ziekenhuizen moeten zich houden aan deze Mededingingswet. Op die manier is er sprake van concurrentie in de ziekenhuiszorg en kunnen patiënten kiezen voor zorgproducten met de beste prijs/kwaliteitverhouding. De Mededingingswet bestaat uit drie onderdelen: het kartelverbod, het verbod op misbruik van de economische machtspositie en concentratiecontrole.

Kartelverbod

Volgens de Mededingingswet mogen ziekenhuizen geen prijsafspraken maken. Ze mogen ook geen afspraken maken over de verdeling van markten, over productiequota, over aanbestedingen, over vestigingen, over de geografische verdeling van markten en de verdeling van klanten. Ze mogen ook geen afspraken maken over het weigeren van levering (boycot). Dit heet het kartelverbod. Andere vormen van samenwerking zijn onder voorwaarden vaak wel toegestaan.

Economische machtspositie

De Mededingingswet regelt ook dat ziekenhuizen geen misbruik mogen maken van hun economische machtspositie. Als een ziekenhuis zo groot is dat andere ziekenhuizen amper kans maken om hun producten of diensten nog te ‘verkopen’, dan kan het zijn dat dat ziekenhuis een economische machtspositie heeft. Die positie kan een bedrijf al hebben bij een marktaandeel van 40%. Misbruik maken van een economische machtspositie is verboden.

Concentratiecontrole

Bij fusies, overnames of bepaalde soorten joint ventures wordt een nieuwe onderneming groter en sterker in de markt. Dat kan concurrentie in de weg staan. Daarom is in de Mededingingswet bepaald dat voorafgaand aan een concentratie boven een omzetdrempel een toetsing door de NMa plaats moet vinden. Voor de zorg gelden lagere omzetdrempels dan voor andere sectoren in de Nederlandse economie: een concentratie in de zorgsector moet bij de NMa worden gemeld als de ondernemingen gezamenlijk in het kalenderjaar voorafgaand aan de concentratie in totaal meer dan 55 miljoen euro wereldwijd omzetten, als minstens twee van hen binnen Nederland elk een jaaromzet van minimaal 10 miljoen euro realiseren en als ten minste twee van hen elk een jaaromzet van minimaal 5,5 miljoen euro met het verlenen van zorg behalen.

Zorgspecifieke fusietoets

Sinds 1 januari 2014 geldt dat fusies, overnames en joint ventures waar een zorgaanbieder bij betrokken is, vooraf moeten worden gemeld bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Stemt de NZa in met de fusie, dan zal de voorgenomen concentratie ook nog op grond van de Mededingingswet bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM) moeten worden gemeld als bepaalde omzetdrempels worden overschreden. De concentratie mag pas plaatsvinden als ook de ACM goedkeuring heeft gegeven.

Een goedkeuring kan onder meer worden geweigerd als cliënten en personeel niet op een zorgvuldige wijze zijn betrokken bij de voorbereiding van de concentratie of als de concentratie tot gevolg heeft dat de continuïteit van bepaalde aangewezen zorgvormen in gevaar komt. De NZa beslist binnen vier weken op de aanvraag, behoudens opschorting als de rapportage moet worden aangevuld.

Autoriteit Consument en Markt 

Sinds 2004 is de Mededingingswet ook van toepassing op ziekenhuizen. Handhaver van de Mededingingswet is de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Tot 1 april 2013 was dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). De NMa is per die datum opgegaan in de ACM. 


Documenten