‘De bal ligt bij de samenleving en dus
bij de politiek:
Het politieke debat moet eindelijk eens gevoerd worden’
‘Krijgen patiënten ook straks de zorg die zij nodig hebben? Moet alles wat kan voor iedereen kunnen? Kun je een rem leggen op innovatieve ontwikkelingen omdat dat teveel zorgvragen oproept? Gaat kennis voor geld of geld voor kennis? Wat mag gezondheidszorg kosten? Is het normaal dat een samenleving die steeds meer een carpe diem-achtige sfeer uitademt al sinds 1982 vrijwel hetzelfde percentage van het Bruto Nationaal Product aanwendt voor gezondheidszorg?’ Met onder meer deze vragen opende Joan Leemhuis-Stout op 14 juni het eerste congres van de NVZ vereniging van ziekenhuizen dat diende als toekomstverkenning.
Lees hier de volledige toespraak van voorzitter van de NVZ Joan Leemhuis-Stout
‘Roadmap van ziekte naar herstel’
‘Menselijke maat als leidend thema’
‘Het nieuwe zorgstelsel zal zich gaan
ontwikkelen rondom het charisma en de integriteit van de arts’,
voorspelt Wim de Ridder hoogleraar Toekomstonderzoek aan de
Universiteit Twente tijdens het NVZ-congres op 14 juni.
‘Zorgsector, u bent niet uniek. Uw vragen spelen in de hele
semi-publieke sector. Overal worden vragen gesteld bij kwaliteit,
eigen bijdrage en toegang voor iedereen. Alles staat nu ter
discussie: de kerk, het koningshuis, ziekenhuizen en weten maar één
ding zeker: wie er over vijf jaar nog is, is er over twintig jaar
ook nog.
De toekomst van het ziekenhuis wordt bepaald door de relatie die
met de patiënt wordt aangegaan. Dit lijkt een open deur, maar het
heeft verstrekkende gevolgen. Virtuele netwerken van patiënten gaan
een sterke rol spelen. Daarboven hangen zorgregisseurs:
second-opinionartsen, deskundigen die je helpen de roadmap van
ziekte naar herstel te lezen.
Binnenhof bij de les houden: politici moeten keuzes maken
‘Op het Binnenhof hebben ze het wellicht
nog niet door, maar de politici zijn wel aan zet’, stelt Rien
Meijerink, voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
(RVZ) en oud-bestuursvoorzitter van het Erasmus Medisch Centrum op
14 juni tijdens het NVZ-congres. Hij pleit voor een zwaardere stem
van de overheid in de samenstelling van het basispakket.
‘Wij denken dat het nieuwe stelsel nu is ingevoerd. Maar de echte
verandering moet nog komen. Hoe ziet het pakket eruit? Wat betekent
noodzakelijke, doelmatige en rechtvaardige zorg? Er zijn veel
onbeantwoorde vragen! Zijn ze op het Binnenhof bekwaam om deze
vragen te beantwoorden? Ik denk het wel. We moeten hen echter wel
met de neus erop gedrukt houden.
De RVZ gaat proberen het basispakket ook financieel af te bakenen.
Dat wil zeggen: politici gaan dat doen. Want wat is de hoofdtaak
van de democratie op dit punt? Het moet wel gebeuren! Uiteraard
zijn er ook procedures nodig ter ondersteuning.’
Wat is een mensenleven waard?
‘Wij weten niet welke personen door al
onze preventieve maatregelen gespaard blijven. Bij u in de
ziekenhuizen draait de zorg om mensen met een naam en een
gezicht.
Het terrein van Verkeer en Waterstaat lijkt een heel andere dan dat
van de zorg, maar toch zijn er veel parallellen. Beide sectoren
hebben als beleidsdoel: zo weinig mogelijk leed. Bij beide is er de
afweging tussen hoge maatschappelijke kosten en de vraag wat een
verkeersslachtoffer of patiënt mag kosten. Ook bij beide: Hoe om te
gaan met mensen die zich bewust onveilig of ongezond gedragen?’ Jan
Hendrik Dronkers, directeur Wegen en Verkeersveiligheid, ministerie
van Verkeer en Waterstaat, zet tijdens het NVZ-congres van 14 juni
uiteen hoe in zijn sector afwegingen gemaakt worden bij kosten en
risico’s die aanvaardbaar zijn om mensen langer te laten leven.
Stakeholders in debat over toekomst ziekenhuiszorg:‘Als het nu niet lukt zitten we nog 25 jaar in de problemen!’ Sector regelt het graag zelf. Politici laat zien dat je lef hebt!
Dessing: ‘Men denkt dat
wij veel macht hebben, maar dat hebben we niet. De macht van de
patiënt is vele malen groter dan van de verzekeraars en brengt
grotere dynamiek tot stand.
De stelselwijziging heeft veel effect in verzekeraarskringen, maar
daar is nog veel meer tijd voor nodig. Ik signaleer ongeduld waar
de sector juist gebaat is bij het uitstralen van rust en
geleidelijkheid naar elkaar. Laat het nieuwe stelsel eerst tot
bloei komen.’
Van Bennekom: ‘De samenleving dwingt verandering
af. De kosten van de gezondheidszorg zijn niet langer kosten, maar
baten. Onder meer vanuit economisch perspectief. De groep patiënten
zorgt voor werkgelegenheid en draagt bij aan een groot product dat
heet dienstverlening.’
Van Hulstein: ‘Dokters krijgen het weer voor het
zeggen in de toekomst.’
Van Beek: ‘Belangrijke conclusie van
Meijerink: fijnmazigheid basispakket.’
Politici in debat over de toekomst van de zorg: ‘We kunnen de
discussie niet over de schutting gooien’ In zorg net zoveel mis als
in de bouw? Gaat iemand nog zeggen wat er straks niet meer
kan?
Knevel: Meneer Blok,
hoe krijgen we in de toekomst de beste zorg? Wat is uw instrument
waar specialisten zeggen; we bieden – weliswaar evidence based enzo
– alles aan wat er is?
Blok: Van zo’n taakopvatting krijg ik ontzettende
buikpijn. De overheid gaat over alles wat in het collectieve pakket
zit. Ik ontken dat er een afspraak is dat er maar 9% van het BNP
naar de zorg gaat. Ik hoop wel dat het collectieve geld efficiënt
besteed wordt en er zijn aanwijzingen dat dat wel wat beter
kan.
Er worden in de politiek voortdurend afwegingen gemaakt op het vlak
van leven en dood. We moeten die discussies dus wel degelijk voeren
want we kunnen het niet over de schutting gooien.
Vietsch: Behoorlijke kwaliteitsverbeteringen zijn
mogelijk. Dat leert Sneller Beter, bijvoorbeeld dertig procent meer
operaties.
Knevel; ‘Mevrouw Vietsch, schopt u nu de bal de
zaal weer in?’
Vietsch: ‘Dat vind ik het leuke van concurrentie.
Dat er onder die noemer zoveel wordt opgepakt door het veld.
Decubites, etc.
Knevel: ‘Is dat dan genoeg?’
Vietsch: ‘Als ziekenhuizen bereiken dat ze dertig
procent meer operaties kunnen doen.
Blok: ‘Dat is natuurlijk volstrekt ontkennen van
een probleem. De komende jaren kun je een beetje afbuigen, maar
door demografische en technologische ontwikkelingen etcetera gaan
de komende jaren de kosten gewoon omhoog!’