Onlangs heeft minister Rouvoet van Jeugd en Gezin een brief gestuurd aan de beroepsorganisaties over toestemmingsvereisten in het kader van de Wet Geneeskundige Behandelings Overeenkomst (WGBO) in relatie tot kindermishandeling. Deze informatie is ook voor ziekenhuizen van belang bij het verlenen van zorg aan minderjarigen.
Brief van de minister
In de brief (zie bijlage) informeert de minister de beroepsbeoefenaren over de mogelijkheden die de WGBO biedt om te voorkomen dat kinderen na mishandeling onnodig lang op behandeling moeten wachten of daarvan verstoken blijven, omdat er geen toestemming van beide ouders verkregen wordt.
Het beeld bestaat dat het in alle gevallen in strijd is met de wet als zonder toestemming van beide ouders wordt gestart met de behandeling. Dat is echter niet het geval. Ook wanneer de ouders of de voogd(en) geen toestemming geven, heeft een hulpverlener op grond van de WGBO de mogelijkheid om een slachtoffer van kindermishandeling de noodzakelijke behandeling te geven.
Leeftijdscategorieën
De hoofdregel is dat de hulpverlener de leeftijdscategorieën van de WGBO en de regels en mogelijkheden daarbinnen respecteert. Hij kan alleen dan afwijken van de regels die gelden voor de wettelijke leeftijdscategorieën als hij meent in een individueel geval niet als goed hulpverlener te functioneren bij het in acht nemen van die regels. Als in acute situaties ernstig gevaar bestaat voor de gezondheid van het kind, mag een hulpverlener altijd handelend optreden, ook als hij voor de behandeling niet de toestemming van het kind heeft.
In hoofdlijnen geldt per leeftijdscategorie het volgende:
· tot 12 jaar: ouders die het ouderlijk gezag uitoefenen of voogd(en) beslissen over de behandeling van het kind. De mogelijkheid bestaat om zonder toestemming van de ouders of voogd(en) het kind te behandelen als dit een ‘goede zorgverlening’ in de weg staat. Daarbij moet het, zoals in de brief van de minister is aangegeven, wel om uitzonderlijke situaties gaan.
· 12 tot 16 jaar: zowel ouders/voogd(en) als kind moeten toestemming geven. De wet biedt echter de mogelijkheid om medische behandelingen te starten zonder toestemming van de ouders of voogd(en) als de behandeling kennelijk nodig is om ernstig nadeel te voorkomen of als de behandeling de weloverwogen wens van het kind is. De mening van het kind is in principe doorslaggevend.
· vanaf 16 jaar: kinderen zijn beslissingsbevoegd, tenzij zij wilsonbekwaam worden geacht.
Bijlage: brief van minister Rouvoet