Bij de aanschaf en het in gebruik nemen van operatierobots hebben ziekenhuizen onvoldoende zorgvuldig gehandeld. Dit blijkt uit een onderzoek dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in 2009 uitvoerde onder acht ziekenhuizen.
Gebrek aan zorgvuldigheid
Geen van de onderzochte ziekenhuizen beschikte voordat de operatierobot werd aangeschaft over een volledig programma van eisen. Hierdoor was vooraf niet voldoende bekend wat men nodig had om de operatierobot veilig en verantwoord te introduceren.
Robotchirurgie is een nieuwe vorm van minimale invasieve chirurgie die minder belastend is voor de patiënt dan bij andere vormen van chirurgie. Om complicaties bij het herstel te voorkomen, is het noodzakelijk dat de apparatuur goed wordt gereinigd en gesteriliseerd. Dit leverde in eerste instantie problemen op, doordat de daarvoor benodigde investeringen voor het reinigen, desinfecteren, steriliseren en controleren van het instrumentarium niet door alle ziekenhuizen bijtijds waren gedaan. Ook bleken ondersteunende professionals niet tijdig te zijn getraind, waren infrastructurele voorzieningen niet op tijd gerealiseerd en ontbrak het aan een risicoanalyse rond de elektrische veiligheid in de operatiekamer.
De meeste ziekenhuizen verzamelen wel informatie over complicaties en het aantal verrichte operaties, maar het ontbreekt in veel gevallen nog aan een bruikbare methode om deze informatie te evalueren. Daardoor is het moeilijk om gerichte verbetertrajecten in gang te zetten.
Maatregelen ter verbetering
Naar aanleiding van het onderzoek stuurden alle onderzochte ziekenhuizen een plan van aanpak aan de inspectie. Daarnaast zijn overal verbetertrajecten opgestart. Er zijn richtlijnen opgesteld waar Raden van Bestuur van ziekenhuizen zich bij de aanschaf van operatierobots aan dienen te houden. Hiernaast moeten criteria worden ontwikkeld met betrekking tot de vakbekwaamheid van operateurs en er moet een systeem van registratie en evaluatie van complicaties worden opgezet. De inspectie zal hier toezicht op houden en zo nodig handhavend optreden.