De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) beziet voortaan bij onderzoeken
naar kartels en misbruik van machtsposities in alle gevallen of leidinggevenden
worden gestraft met een persoonlijke boete. Dat heeft bestuursvoorzitter
Pieter Kalbfleisch van de NMa in een gesprek met het Financiëele Dagblad
bekend gemaakt. Jaarlijks bestraft de NMa zo’n 10 tot 15 verboden kartels,
waaronder een groot aantal in de zorgsector. Dit kan, als voortaan ook
bestuurders in de zorg persoonlijk zullen worden aangepakt, oplopen tot enkele
tientallen boetes per jaar.
Bestuurders bestraffen
Tot voor kort legde de NMa alleen boetes op aan rechtspersonen, hoewel de mogelijkheid
om ook personen te bestraffen al geruime tijd in de wet is opgenomen. Die wettelijke
mogelijkheid is pas recent voor het eerst door de NMa gebruikt, toen vijf leidinggevenden
van een uitgeversbedrijf ieder tussen 150.000 en 350.000 euro aan boete moesten
betalen.
De NMa wil de persoonlijke boetes voortaan standaard betrekken bij alle 'hardcore
mededingingszaken'. Dat zijn verboden kartelafspraken zoals prijsafspraken,
marktverdelingsafspraken (denk aan onderlinge afspraken over postcodebeleid) en
boycotacties. “Boetes voor leidinggevenden zijn afschrikwekkender dan voor bedrijven.
Ik heb me er persoonlijk sterk voor gemaakt om deze sanctie in de wet te krijgen”, aldus
Kalbfleisch. De persoonlijke boete voor bestuurders is overigens geen alternatief voor de
straf die de instelling krijgt. Beide kunnen voor dezelfde zaak apart worden beboet.
Politieke druk
Het voorgenomen optreden van de NMa tegen bestuurders lijkt mede ingegeven te zijn
door politieke druk. Zo studeert het ministerie van Economische Zaken met steun van
een Kamermeerderheid op de mogelijkheid om overtreders van de Mededingingswet nog
harder aan te pakken door de overtredingen onder het strafrecht te brengen. In de VS en
in Engeland is het al mogelijk om ook de bestuurders van verboden kartels achter de
tralies te zetten. Een andere mogelijkheid die ook in dit verband wordt genoemd is de
Britse 'disqualification order'. Daarmee kunnen bestuurders tijdelijk uit hun functie
worden gezet.
NVZ pleit voor complianceprogramma mededinging
De harde lijn van de NMa in verboden mededingingszaken is niet nieuw. De NVZ
waarschuwt de leden hiervoor al geruime tijd. Er worden veel samenwerkingsverbanden
gesloten die soms grote mededingingsrisico’s in zich dragen. De situatie verschilt echter
per lid. De grootste risico’s lopen die leden die een sterke regionale machtspositie
hebben. Daarbij bestaat bovendien veel verschil in de aard van de
samenwerkingsverbanden en de wijze waarop dit wordt vormgegeven en uitgevoerd. De
NVZ geeft voorlichting over de mededingingsrisico’s en pleit voor de introductie van een
complianceprogramma mededinging.
Informatie: Bert Hermans 020-273 92 24 of hegm.hermans@nvz-ziekenhuizen.nl